logo
ՓԱԿԵԼMenu
Շիրին Էբադի

Շիրին Էբադի

Շիրին Էբադին՝ Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի արժանացած առաջին իրանցի եւ մահմեդական կինը,  Թեհրանի համալսարանի Իրավունքի դպրոցն ավարտելուց եւ որակավորման անհրաժեշտ քննությունները հանձնելուց հետո դարձել է դատավոր: Կարճ ժամանակում հաջողություններ գրանցելով՝ 1975 թ. դարձել դատարանի առաջին կին նախագահը: 1979 թ. իսլամական հեղափոխությունից հետո բոլոր կին դատավորներին ազատեցին աշխատանքից, իսկ Շիրին Էբադիի պաշտոնն իջեցրին՝ նրան նշանակելով գործավարուհի այն նույն դատարանում, որտեղ նախագահել էր: Նա դիմեց վաղ թոշակի անցնելու՝ չհանդուրժելով ստեղծված իրադրությունը։ 

Երբ նրա խնդրանքը բավարարվեց, դր Էբադին դիմեց փաստաբանությամբ զբաղվելու արտոնագրի համար, որպեսզի այլ կարգավիճակով շարունակեր իր ծառայությունն իրավաբանության ոլորտում: Բայց յոթ տարի շարունակ նրա դիմումը չբավարարվեց, քանի որ նա  քննադատական հոդվածներ էր հրապարակել: Ի վերջո, 1992 թ. նա փաստաբանի արտոնագիր ստացավ Փաստաբանների կենտրոնական ընկերակցությունից:  

Իր նոր մասնագիտությամբ նա կենտրոնացավ մարդու իրավունքների խախտման զոհերի պաշտպանության  վրա՝ միաժամանակ գրելով եւ հրապարակելով 14 գիրք, այդ թվում՝ «Երեխաների իրավունք», «Կանանց իրավունք», «Ավանդույթն ու արդիականությունն իրանական իրավական համակարգում»: Նրա շատ գրքեր թարգմանվել եւ հրատարակվել են մի շարք լեզուներով: Շիրին Էբադին վեց տարի քաղաքային իրավունք եւ կանանց իրավունք է դասավանդել նաեւ Թեհրանի եւ Ալամեհ Թաբաթաբայի համալսարաններում: Իր գործընկերների հետ նա հասարակական երեք կազմակերպություն է ստեղծել Իրանում՝ «Հասարակություն հանուն երեխաների իրավունքների պաշտպանության», Ականազերծման ոլորտում համագործակցության ընկերակցություն եւ Մարդու իրավունքների պաշտպանության կենտրոն: Միջազգային ասպարեզում նա 2006 թ. այլ կին Նոբելյան դափնեկիրների հետ ստեղծել է Նոբելյան կանանց նախաձեռնությունը՝ հիմնված Կանադայում: 

Շիրին Էբադին բազմաթիվ մրցանակների է արժանացել, այդ թվում՝ Գերմանիայում Leibniz Ring մրցանակի, Ֆրանսիայում Պատվո լեգիոնի շքանշանի, Իռլանդիայում «Գիտնականները վտանգի մեջ» (Scholars at Risk) մրցանակի: Նա մի քանի քաղաքների պատվավոր քաղաքացի է՝ ներառյալ Փարիզը եւ Ջենովան: Մինչեւ հիմա նա պատվավոր դոկտորի 26 կոչում է ստացել աշխարհի տարբեր համալսարաններում՝ ներառյալ Քեմբրիջի համալսարանը (Միացյալ Թագավորություն), Բրաունի համալսարանը (ԱՄՆ) եւ Բրիտանական Կոլումբիայի համալսարանը (Կանադա)։

Շիրին Էբադին առաջին անգամ բանտարկվեց 1999 թ. եւ Իսլամական Հանրապետությանը քննադատելու համար կրկին քրեական հետապնդման ենթարկվեց 2009 թ.: Անվտանգության ծառայությունը  խուզարկեց նրա գրասենյակը, իսկ կառավարությունը սառեցրեց բանկային հաշիվները եւ բռնագրավեց նրա ունեցվածքը: Դրանից հետո նա ստիպված էր լքել Իրանը: 2012 թ. նա Լոնդոնում հիմնեց Մարդու իրավունքների պաշտպանության կենտրոնը եւ շարունակեց իր գործունեությունը՝ առաջ մղելով մարդու իրավունքներն Իրանում եւ իսլամական երկրներում: 

 

«ԱՎՐՈՐԱ» ՄՐՑԱՆԱԿԻ ԸՆՏՐՈՂ ՀԱՆՁՆԱԺՈՂՈՎ

Ավելին

Էլի Վիզել (1928 - 2016)

Առաջին համանախագահ

«Էլի Վիզել հանուն մարդկայնության» հիմնադրամի նախագահ, Նոբելյան դափնեկիր

Ավելին

Լորդ Արա Դարզի

Նախագահ

Լոնդոնի կայսերական քոլեջի Գլոբալ առողջապահական նորարարությունների ինստիտուտի տնօրեն

Ավելին

Ջորջ Քլունի

Պատվավոր համանախագահ

Համահիմնադիր, The Sentry, բարերար, դերասան եւ կինոարտադրող

Ավելին

Բենջամին Ֆերենց

Պատվավոր համանախագահ

Իրավաբան, մարդու իրավունքների պաշտպան

Ավելին

Շիրին Էբադի

Հանձնաժողովի անդամ

Մարդու իրավունքների գծով իրավաբան, Իրանի առաջին կին դատավոր, Նոբելյան դափնեկիր

Ավելին

Լեյմա Գբովե

Հանձնաժողովի անդամ

Նոբելյան դափնեկիր, լիբերիացի խաղաղության ակտիվիստ եւ կանանց իրավունքների պաշտպան

Ավելին

Վարդան Գրեգորյան (1934 - 2021)

Հանձնաժողովի անդամ

ԱՎՐՈՐԱ մարդասիրական նախաձեռնության համահիմնադիր, Նյու Յորքի Կարնեգի հիմնադրամի նախագահ

Ավելին

Հինա Ջիլանի

Հանձնաժողովի անդամ

Մարդու իրավունքների պաշտպանության ոլորտում ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարի նախկին հատուկ ներկայացուցիչ

Ավելին

Բեռնարդ Քուշներ

Հանձնաժողովի անդամ

«Բժիշկներ առանց սահմանների» կազմակերպության համահիմնադիր, Ֆրանսիայի նախկին արտգործնախարար

Ավելին

Փոլ Փոլման

Հանձնաժողովի անդամ

IMAGINE կազմակերպության համահիմնադիր եւ նախագահ

Ավելին

Ջոն Փրենդերգասթ

Հանձնաժողովի անդամ

Մարդու իրավունքների ակտիվիստ, The Sentry նախաձեռնության համահիմնադիր

Ավելին

Մերի Ռոբինսոն

Հանձնաժողովի անդամ

ՄԱԿ-ի Մարդու իրավունքների հարցերով նախկին գերագույն հանձնակատար, Իռլանդիայի նախկին նախագահ

Ավելին

Էռնեստո Սեդիլյո

Հանձնաժողովի անդամ

Յեյլի համալսարանի Գլոբալիզացիայի ուսումնասիրությունների կենտրոնի տնօրեն, Մեքսիկայի նախկին նախագահ

Ավելին

Օսկար Արյաս

Պատվավոր անդամ

Կոստա Ռիկայի նախկին նախագահ, Նոբելյան դափնեկիր

Ավելին

Վալերի Գերգիեւ

Պատվավոր անդամ

Մարիինյան թատրոնի գեղարվեստական եւ գլխավոր տնօրեն, Մյունխենի ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի գլխավոր դիրիժոր

Ավելին

Գարեթ Էվանս

Պատվավոր անդամ

Միջազգային ճգնաժամային խմբի պատվավոր նախագահ եւ Ավստրալիայի Արտաքին գործերի նախկին նախարար

Ավելին

Էլի Վիզել (1928 - 2016)

Առաջին համանախագահ

«Էլի Վիզել հանուն մարդկայնության» հիմնադրամի նախագահ, Նոբելյան դափնեկիր

Ավելին

Լորդ Արա Դարզի

Նախագահ

Լոնդոնի կայսերական քոլեջի Գլոբալ առողջապահական նորարարությունների ինստիտուտի տնօրեն